کوواریانس چیست؟ فرمول، تفاوت با واریانس و آنکوا
کوواریانس چیست؟ تعریف و فرمول کوواریانس (کواریانس)، تفاوت واریانس و کوواریانس، ضریب همبستگی و تفاوت آنوا و آنکوا (ANOVA و ANCOVA) با مثال.
شرکت نرم افزار (شرکت نرم افزاری) سازمانی است که کارش طراحی، برنامه نویسی، تست، استقرار و پشتیبانی نرم افزار است؛ یا یک محصول نرم افزاری آماده را به بازار میفروشد، یا برای یک کسب و کار مشخص، نرم افزار سفارشی میسازد. به زبان ساده، اگر کامپیوتر و گوشی سخت افزار باشند، شرکت نرم افزار سازندهی همان برنامهها، سامانهها، سایتها و اپلیکیشنهایی است که روی آنها اجرا میشوند.
در این مقاله دقیق بررسی میکنیم که شرکت نرم افزار چیست، یک شرکت نرم افزاری در عمل چه کارهایی انجام میدهد، شرکت های نرم افزاری چه انواعی دارند، ساختار و نقشهای داخل آنها چگونه است، شرکت نرم افزاری با شرکت کامپیوتری چه فرقی دارد و در نهایت چطور یک شرکت نرم افزار مناسب برای پروژهی خود انتخاب کنید. چون شناخت شرکت نرم افزار بدون شناخت خود نرم افزار کامل نیست، بخش «نرم افزار چیست و انواع آن» را هم از نگاه فنی و حقوقی با جزئیات آوردهایم.
شرکت نرم افزار یک کسب و کار ثبتشده است که محصول اصلی آن نرم افزار است، نه کالای فیزیکی. خروجی یک شرکت نرم افزاری میتواند یک نرم افزار حسابداری، یک سامانه نرم افزاری سازمانی مثل CRM و ERP، یک سایت فروشگاهی، یک اپلیکیشن موبایل، یک وب سرویس برای اتصال سیستمها به هم یا حتی نرم افزاری باشد که داخل یک دستگاه صنعتی اجرا میشود.
تفاوت شرکت نرم افزار با یک برنامه نویس مستقل یا یک گروه نرم افزاری غیررسمی در سه چیز است:
پس وقتی کسی میپرسد «شرکت نرم افزاری چیست»، جواب کوتاه این است: سازمانی که نرم افزار را از ایده تا بهرهبرداری و پشتیبانی، بهصورت حرفهای و با مسئولیت حقوقی تولید میکند.
کار یک شرکت نرم افزار فقط «کد نوشتن» نیست. چرخهی کامل تولید نرم افزار در یک شرکت نرم افزاری معمولاً این مراحل را دارد. هر مرحله را در مقالهی فرآیند طراحی نرم افزار با جزئیات بیشتر توضیح دادهایم.
شرکت نرم افزار ابتدا نیاز واقعی کسب و کار را میشناسد: چه فرآیندی باید نرم افزاری شود، چه کسانی از نرم افزار استفاده میکنند و نرم افزار باید به کدام سیستمهای موجود وصل شود. خروجی این مرحله یک سند نیازمندی است. اگر کارفرما سند درخواست پیشنهاد آماده کند، کار برای هر دو طرف دقیقتر میشود؛ نمونه RFP آماده و رایگان فارسی برای همین کار است.
در این مرحله ساختار کلی نرم افزار، پایگاه داده، رابط کاربری و شیوهی ارتباط اجزا با هم طراحی میشود. تصمیمهای معماری، مثل انتخاب فناوری، روی سرعت، امنیت و هزینهی نگهداری سالهای بعد اثر مستقیم دارد.
تیم برنامه نویسی شرکت نرم افزار، طراحی را به کد تبدیل میکند. شرکت های نرم افزاری حرفهای کار را در بازههای کوتاه تحویل میدهند تا کارفرما در طول مسیر نسخهها را ببیند و بازخورد بدهد.
هر بخش نرم افزار پیش از تحویل از نظر درستی عملکرد، امنیت، سرعت و تجربه کاربری بررسی میشود. حذف این مرحله یکی از رایجترین دلایل شکست پروژههای نرم افزاری است.
نرم افزار روی سرور یا زیرساخت ابری مستقر میشود و با سیستمهای دیگر مثل درگاه پرداخت، سامانه پیامک یا نرم افزار حسابداری یکپارچه میشود.
بعد از راهاندازی، شرکت نرم افزار باگها را رفع میکند، امنیت را بهروز نگه میدارد و امکانات جدید اضافه میکند. کیفیت پشتیبانی، شرکت نرم افزاری خوب را از متوسط جدا میکند.
شرکت های نرم افزاری را میتوان بر اساس مدل کسب و کار و نوع خروجی دستهبندی کرد. یک شرکت نرم افزار ممکن است همزمان در چند دسته قرار بگیرد.
این شرکت نرم افزار یک یا چند محصول آماده (مثل نرم افزار حسابداری، انبارداری یا اتوماسیون اداری) تولید میکند و آن را به تعداد زیادی مشتری میفروشد. مزیت آن قیمت پایینتر برای مشتری است و محدودیتش این است که محصول دقیقاً به اندازهی نیاز شما دوخته نشده است.
این نوع شرکت نرم افزار برای هر مشتری، نرم افزار اختصاصی طراحی میکند. اگر فرآیندهای کسب و کار شما خاص است، این مدل مناسبتر است. برای مقایسهی دو مسیر، مقالهی طراحی نرم افزار سفارشی یا خرید نرم افزار آماده و مقالهی نرم افزار اختصاصی چیست را بخوانید.
در این مدل، نرم افزار روی سرورهای شرکت نرم افزار اجرا میشود و مشتری بهجای خرید، اشتراک ماهانه یا سالانه میپردازد. نصب، بهروزرسانی و پشتیبانگیری با شرکت است.
بعضی شرکت های نرم افزاری بخشی از پروژهی سازمانهای دیگر را انجام میدهند یا نیروی برنامه نویس در اختیار آنها میگذارند. این مدل مزایا و ریسکهای خودش را دارد که در مقالهی چالشهای برون سپاری نرم افزار بررسی شده است.
برخی شرکتها فقط روی یک حوزه کار میکنند؛ مثلاً نرم افزارهای بانکی و مالی، نرم افزار صنعتی و کنترل تولید، سامانههای آموزشی یا نرم افزارهای پزشکی. شناخت عمیق از قوانین و فرآیندهای آن صنعت مزیت اصلی این شرکت های نرم افزاری است.
استارتاپ نرم افزاری با یک ایدهی نو و تیم کوچک شروع میکند و دنبال رشد سریع است. اگر محصول یک شرکت نرم افزار، فناوری نو و سطح بالایی داشته باشد، میتواند پس از ارزیابی رسمی، عنوان شرکت دانشبنیان بگیرد و از حمایتهای قانونی آن استفاده کند.
اندازهی شرکت نرم افزاری هر چه باشد، چند نقش اصلی در آن تکرار میشود. در شرکتهای کوچک یک نفر چند نقش دارد و در شرکتهای بزرگ هر نقش یک تیم است. ساختار کامل را در مقالهی چارت سازمانی شرکت نرم افزاری با نمودار توضیح دادهایم.
شرکت های نرم افزاری موفق به نوآوری از داخل تیم هم بها میدهند؛ موضوعی که در مقالهی کارآفرین داخل شرکت نرم افزار به آن پرداختهایم.
بسیاری از کاربران «شرکت کامپیوتری» و «شرکت نرم افزاری» را یکی میدانند و حتی عبارت «کامپیوتر شرکت نرم افزاری» را جستجو میکنند. اما این دو کار متفاوتی انجام میدهند:
بعضی از شرکتها، از جمله برنامه نویسان دانش برتر سهند، علاوه بر نرم افزار، طراحی و توسعه سخت افزار و اینترنت اشیا (IoT) را هم انجام میدهند؛ چون در پروژههای صنعتی، نرم افزار و سخت افزار باید با هم طراحی شوند.
اگر دنبال این هستید که نرم افزار چیه یا software چیست، پاسخ کوتاه این است: نرم افزار مجموعهای از برنامههای رایانهای، رویهها و مستندات است که انجام کارهای مشخص را روی یک سیستم رایانهای ممکن میکند. معنی نرم افزار در برابر سخت افزار روشن میشود: سخت افزار بخش فیزیکی و قابل لمس کامپیوتر است و نرم افزار دستورهایی است که به آن میگویند چه کاری انجام دهد. واژهی نرم افزار (Software) برای نخستین بار در سال ۱۹۵۸ میلادی توسط جان توکی، آمارشناس آمریکایی، به کار رفت.
در پایینترین سطح، نرم افزار کامپیوتر از زبان ماشین تشکیل شده است؛ یعنی مقادیر دودویی (صفر و یک) که دستورالعملهای پردازنده را تعیین میکنند. به طور خلاصه، نرم افزار زبانی است که رایانه به وسیلهی آن «صحبت میکند». اما برای کاربران و مدیران، لایههای بالاتر اهمیت دارند؛ همان لایههایی که تجربه کاربری، امنیت، سرعت و مقیاسپذیری را شکل میدهند.
امروز نرم افزار فقط مجموعهای از کدها نیست، بلکه ستون اصلی تحول دیجیتال است. از سیستمهای بانکی و پزشکی تا فروشگاههای اینترنتی و سامانههای دولتی، همه بر پایهی نرم افزار ساخته شدهاند. انواع نرم افزار را از دو نگاه فنی و حقوقی دستهبندی میکنند؛ چون میزان و شکل حمایت حقوقی از نرم افزار هم به اجزا و نوع آن بستگی دارد.
تقسیم بندی فنی نرم افزار کمک میکند بدانیم هر سیستم چه نقشی در معماری کلی یک پروژه دارد. شرکت نرم افزار برای طراحی درست یک سامانه باید این لایهها را از هم تفکیک کند.
ابزار اصلی برنامه نویسان برای ساختن نرم افزارهای دیگر:
انتخاب این ابزارها و فناوریها، مثل ASP.NET Core یا Node.js، روی کیفیت نهایی محصول اثر مستقیم دارد.
نرم افزارهای سیستمی منابع سخت افزاری را مدیریت میکنند. سیستم عاملها، درایورها و ابزارهای مدیریتی در این گروه هستند. سیستم عامل لایهی میانی بین سخت افزار و نرم افزارهای کاربردی است و انتخاب نادرست آن کل پروژه را با مشکل روبهرو میکند.
نرم افزارهای کاربردی همان چیزی هستند که کاربر نهایی با آن کار میکند: سیستمهای مالی و حسابداری، انبارداری، سامانههای مدیریت داده، پنلهای کاربری، نرم افزارهای آموزشی و سازمانی و سامانههای فروش آنلاین. بیشترین ارزشی که یک شرکت نرم افزاری برای کسب و کارها خلق میکند در همین لایه است؛ جایی که نرم افزار باید هم امن باشد، هم سریع و هم دقیقاً متناسب با فرآیندهای واقعی سازمان.
نرم افزارهای جانبی (Utilities) برای نگهداری سخت افزار و نرم افزار به کار میروند؛ مثل یکپارچهسازهای دیسک، ویروسیابها و ابزارهای پشتیبانگیری و بازیابی اطلاعات. نرم افزارهای پشتیبانگیری فراتر از کپی ساده عمل میکنند و سازماندهی، زمانبندی و بازیابی آسان اطلاعات را ممکن میکنند.
نرم افزارهای پردازش داده در حسابداری، انبارداری، حقوق و دستمزد و فروش کاربرد گسترده دارند. نرم افزارهای شبیه سازی و مدل سازی برای آموزش، تحقیق و بهینهسازی فرآیندها در صنایعی مثل هواپیماسازی و خودروسازی استفاده میشوند.
سیستمهای خبره تصمیمهایی شبیه به تصمیم یک متخصص انسانی میگیرند و در ترجمه، تفسیر زبان و تشخیص پزشکی کاربرد دارند. نرم افزارهای بیدرنگ (Real-time) برای مراکزی مثل پالایشگاهها و خطوط تولید طراحی میشوند تا به محض وقوع یک رویداد واکنش نشان دهند.
نرم افزار نهفته (Embedded) داخل تجهیزات کوچک و بزرگ مثل خودرو، تجهیزات پزشکی و دستگاههای صنعتی تعبیه میشود و عملکرد دستگاه را کنترل میکند. برنامه نویسی دقیق و امن در این حوزه حیاتی است.
بدافزارها نرم افزارهای مخربی هستند که امنیت سیستمها را تهدید میکنند و شناخت آنها برای مدیران کسب و کار هم ضروری است:
در یک شرکت نرم افزار حرفهای، امنیت از مرحلهی طراحی معماری شروع میشود، نه بعد از پیادهسازی.
نرم افزار علاوه بر ارزش فنی، ارزش اقتصادی و حقوقی دارد. تقسیم بندی حقوقی رابطهی بین تولیدکننده (معمولاً شرکت نرم افزار)، مالک و کاربر نهایی را روشن میکند. در ایران، «قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانهای» چارچوب اصلی این حمایت است.
برای یک سازمان یا کاربر مشخص طراحی میشوند و ویژگیهایشان مطابق نیاز همان کاربر است. از نظر حقوقی، رابطهی طرفین معمولاً قرارداد سفارش است و باید در قرارداد روشن شود مالکیت کد منبع با کیست.
بدون هدفگیری یک کاربر خاص تولید میشوند و طیف وسیعی از کاربران از آنها استفاده میکنند. خرید این نرم افزارها معمولاً با پذیرش شرایط مجوز (لایسنس) همراه است.
نرم افزار آزاد به کاربر اجازهی استفاده، تغییر و توزیع میدهد. ویژگی مشترک نرم افزارهای آزاد و متنباز، دسترسی کاربر به کد منبع است؛ اما «رایگان بودن» به تنهایی به معنی دسترسی به کد نیست.
در نرم افزار منبع باز، کد منبع برای مطالعه، اصلاح و استفاده در دسترس است. در نرم افزار منبع بسته، کد منتشر نمیشود و دسترسی به آن محدود است.
متعلق به یک شخص یا شرکت هستند و استفاده از آنها خرید یا مجوز بهرهبرداری میخواهد. کاربر حق تغییر یا توزیع کد منبع را ندارد.
نرم افزار مشروط نسخهی آزمایشی است که کاربر پیش از خرید از آن استفاده میکند و پس از پایان دوره، محدودیتها اعمال میشود. نرم افزار جزئی (خردهفروشی) نسخهای است که مستقیماً با خرید مجوز به کاربر فروخته میشود.
نرم افزار میتواند تحت نظام حق اختراع یا کپیرایت حمایت شود. کپیرایت نرم افزار را مانند یک اثر ادبی حمایت میکند و حق اختراع به نوآوری فنی آن توجه دارد.
اگر چند نفر در تولید نرم افزار سهم مشخص داشته باشند، حقوق مادی به نسبت سهم هر نفر تقسیم میشود. در غیر این صورت اثر مشترک است و حقوق پدیدآورندگان بهصورت مشاع اعمال میشود.
نرم افزارهای مکمل امکانات تازه به یک نرم افزار موجود اضافه میکنند. در بسیاری از نظامهای حقوقی، تولید آنها با رضایت پدیدآورندهی نرم افزار اصلی نقض حقوق محسوب نمیشود.
نرم افزارهای واسط (API) رابط بین نرم افزارهای مختلف، یا بین سخت افزار و نرم افزار هستند و امکان تعامل درست و بدون خطا را فراهم میکنند. حقوق مربوط به این بخشها اغلب موضوع دعاوی کپیرایت است.
انتخاب شرکت نرم افزاری اشتباه، معمولاً گرانترین اشتباه یک پروژه است. پیش از امضای قرارداد، این موارد را بررسی کنید:
بهترین راه برای گرفتن پیشنهادهای قابل مقایسه از چند شرکت نرم افزاری، نوشتن یک سند درخواست پیشنهاد است. تفاوت این اسناد را در مقالهی پروپوزال چیست و تفاوت RFI و RFP توضیح دادهایم.
برای پروژههای کوچک و کوتاه، همکاری با یک برنامه نویس مستقل میتواند کافی باشد. اما وقتی نرم افزار قرار است سالها بخشی از فرآیند اصلی کسب و کار شما باشد، شرکت نرم افزاری چند مزیت مهم دارد:
در مقابل، هزینهی شرکت نرم افزار معمولاً از یک فرد مستقل بیشتر است؛ این تفاوت در واقع هزینهی کاهش ریسک پروژه است.
شرکت های نرم افزاری معمولاً با یکی از این مدلها همکاری میکنند و انتخاب درست مدل، به اندازهی انتخاب خود شرکت مهم است:
در هر مدل، تحویل مرحلهای و پرداخت مرحلهای ریسک هر دو طرف را کم میکند.
قیمت یک پروژه در شرکت نرم افزار عدد ثابتی ندارد و به این عوامل وابسته است:
برای برآورد دقیق، شرح نیاز را برای شرکت نرم افزار بفرستید تا برآورد مرحلهبهمرحله دریافت کنید.
اگر قصد دارید خودتان یک شرکت نرم افزاری راه بیندازید، این مسیر را در نظر بگیرید:
شرکت برنامه نویسان دانش برتر سهند یک شرکت برنامه نویسی در تبریز است که برای کسب و کارهای سراسر ایران نرم افزار اختصاصی تولید میکند. حوزههای اصلی کار ما:
برای آشنایی بیشتر، صفحهی درباره شرکت برنامه نویسان دانش برتر سهند و تیم نرم افزار ما را ببینید. پاسخ پرسشهای رایج مشتریان هم در صفحهی سوالات متداول از شرکت نرم افزار آمده است.
یعنی کسب و کاری که محصولش نرم افزار است: برنامه، سامانه، سایت یا اپلیکیشن. شرکت نرم افزار این محصول را طراحی، تولید، تحویل و پشتیبانی میکند.
هیچ؛ هر دو به یک معنی به کار میروند. «شرکت نرم افزاری» شکل صفتی همان «شرکت نرم افزار» است.
تحلیل نیاز و مشاوره، طراحی و برنامه نویسی نرم افزار، طراحی سایت و اپلیکیشن، تست، استقرار، یکپارچهسازی با سیستمهای دیگر و پشتیبانی پس از تحویل.
نرم افزار مجموعهی برنامهها و دستورهایی است که به کامپیوتر میگوید چه کاری انجام دهد. از نگاه فنی، انواع آن نرم افزار پایه (برنامه نویسی)، سیستمی، کاربردی، جانبی، پردازش داده، خبره، بیدرنگ و نهفته است؛ از نگاه حقوقی هم سفارشی، رده عام، آزاد، منبع باز و بسته، اختصاصی و مشروط.
نرم افزار سیستمی منابع سخت افزار را مدیریت میکند (مثل سیستم عامل)، اما نرم افزار کاربردی را کاربر نهایی برای انجام یک کار مشخص، مثل حسابداری یا فروش، استفاده میکند.
اگر فرآیندهای کسب و کار شما استاندارد است، نرم افزار آماده سریعتر و ارزانتر است. اگر فرآیندها خاص است یا نرم افزار باید به سیستمهای دیگر وصل شود، نرم افزار اختصاصی که یک شرکت نرم افزار برایتان میسازد در بلندمدت بهصرفهتر است.
نمونه کار واقعی و قابل بررسی، شخصیت حقوقی ثبتشده، قرارداد مکتوب و شفاف، و پاسخگویی روشن دربارهی پشتیبانی و مالکیت کد، نشانههای یک شرکت نرم افزاری معتبر هستند.
شرکت نرم افزار حرفهای باید بدهد. مدت، سطح و هزینهی پشتیبانی را پیش از امضای قرارداد مشخص کنید.
شرکت نرم افزار سازمانی است که نرم افزار را بهصورت حرفهای، با تیم مشخص، فرآیند روشن و مسئولیت حقوقی، از تحلیل نیاز تا پشتیبانی تولید میکند. شرکت های نرم افزاری در مدلهای محصولمحور، سفارشی، ابری، برونسپاری و تخصصی فعالیت میکنند و ساختارشان از مدیر عامل و مدیر فنی تا برنامه نویسان، تست و پشتیبانی را در بر میگیرد. شناخت انواع نرم افزار از نگاه فنی و حقوقی هم به شما کمک میکند با شرکت نرم افزاری دقیقتر صحبت کنید و قرارداد بهتری ببندید.
اگر برای پروژهی خود به یک شرکت نرم افزار نیاز دارید، شرح نیازتان را از طریق پنل پشتیبانی برای ما بفرستید تا کارشناسان برنامه نویسان دانش برتر سهند بررسی و برآورد کنند.
💬 سؤال یا نظری درباره «شرکت نرم افزار چیست؟ شرکت نرم افزاری چه میکند» دارید؟
کارشناسان برنامه نویسان دانش برتر سهند پرسشهای فنی و درخواستهای مشاوره را از طریق پنل پشتیبانی پاسخ میدهند.
ثبت سؤال یا درخواست مشاوره